NẠN ĐỘC QUYỀN
(Chúa Nhật XXVI TN B)
Độc quyền kinh doanh sản xuất, độc quyền phân phối, buôn bán, độc quyền
lãnh đạo đất nước, độc quyền làm việc thiện, độc quyền phụ trách công
tác giáo dục…Con người xưa lẫn nay đều dễ vướng vào chước cám dỗ độc
quyền. Khi đã nắm độc quyền dù ở lãnh vực nào đi nữa thì vị thế, vai trò
của chúng ta là như bất khả xâm phạm, chưa kể trong nhiều lãnh vực, khi
đã được độc quyền thì lợi ích của chúng ta luôn được bảo đảm. Đằng sau
những thứ độc quyền ấy, có một thứ độc quyền chủ yếu chi phối tất cả, đó
là độc quyền chân lý, nghĩa là chỉ riêng mình ta mới đúng và như thế
những ai khác ta hay ngược với ta đều là sai lạc.
Xưa dân do Thái đúc con bò vàng trong hoang địa không phải là muốn bỏ
Thiên Chúa để tôn thờ sản phẩm do tay mình làm nên. Nhưng thực ra họ
muốn làm một cái bệ, cái ngai bằng hình con bò để Thiên Chúa ngự. Từ đây
khi họ đem cái ngai hình con bò ấy đi đâu thì buộc Thiên Chúa phải đi
theo đấy. Thế là họ đã nắm được Thiên Chúa, thần của các thần, chúa của
các chúa, nghĩa là họ đã độc quyền được Đấng toàn năng.
Cám dỗ độc quyền còn thể hiện nơi các sinh hoạt của con người dưới
nhiều hình thức như thuốc gia truyền, môn võ bí truyền, nhãn hiệu,
thương hiệu, bằng sáng chế, phát minh… Có nhiều thứ độc quyền xem ra hữu
lý nhằm để bảo vệ quyền lợi nhà sản xuất, quyền tác giả…Tuy nhiên từ
việc bảo vệ những quyền lợi chính đáng người ta cũng dễ dàng bị cám dỗ
ganh tương đố kỵ và tìm cách loại trừ những ai có quyền lợi tương đồng
như mình bằng nhiều hình thức.
Khi Đức Chúa ban Thần khí cho cả những người không đến Lều Hội Ngộ,
Giosuê đã xin Môsê ngăn cấm họ. Giosuê đã ngỡ ngàng trước câu trả lời
Môsê: “Anh ghen dùm tôi à? Phải chi Đức Chúa ban Thần khí của Người trên
toàn dân của Người để họ đều là ngôn sứ !” (Ds 11,29). Chắc chắn Môsê
muốn nhắc bảo Giosuê rằng chớ nên độc quyền ân ban của Đức Chúa. Thần
Khí Thiên Chúa luôn tự do như gió trời, muốn thổi đâu thì thổi (x.Ga
3,8).
Người hành xử bằng sự độc đoán, độc quyền, chuyên chế vốn thường canh
cánh trong lòng nỗi lo sợ kẻ khác tranh quyền, tranh lợi. Nguyên việc
người ta như mình hay ngang hàng với mình họ cũng không chịu nỗi huống
là qua mặt mình hay hơn mình. Lòng ganh tương, đố kỵ xui khiến chúng ta
tìm đủ lý do, đủ mọi cách thế để kìm hãm tha nhân, dìm kẻ khác xuống
hoặc ít ra là ngăn cản không cho người ta phát triển hay tiến lên. Thánh
Giacôbê khẳng định “ Ở đâu có ganh tương và tranh chấp, ở đấy có xáo
trộn và đủ mọi thứ xấu xa” (Gc 3,16). Điều xấu xa, tồi tệ nhất đó là cả
người ganh tương và người bị đố kỵ, cả hai đều bị hạn chế phát triển và
khó có thể làm được sự gì tốt đẹp cách đúng nghĩa.
“Thưa Thầy, chúng con thấy có người lấy danh Thầy mà trừ quỷ. Chúng con
đã cố ngăn cản, vì người ấy không theo chúng ta” (Mc 9,38). Ngài Gioan
nêu một lý do xem ra có phần hữu lý. Nhưng đằng sau hai từ chúng ta,
không biết thầy Giêsu có được bao nhiêu phần, nhưng phần của tập thể
nhóm Mười Hai và cách riêng phần của ngài Gioan thì không nhỏ. Ẩn sâu
dưới sự độc quyền chính là sự kiêu ngạo, tham danh, hám lợi. Chỉ có ta
hay phe nhóm chúng ta mới là duy nhất đúng, vì thế chỉ có ta hay phe ta
mới có quyền giáo dục, mới có quyền lãnh đạo… và rồi chỉ có ta, phe ta
mới được hưởng lợi lộc và được tôn vinh. Đã từng có thời, Kitô hữu chúng
ta cũng rơi tình trạng độc quyền chân lý. Chỉ có chúng ta, người Công
Giáo mới nắm được sự thật, còn ngoài ra đều là tà đạo hay lạc đạo. Hậu
quả của thái độ độc tôn, độc quyền thật đáng ghê sợ mà lịch sử đã minh
chứng mà đáng kể là những cuộc chiến tranh, những sự đàn áp bất công,
loại trừ tha nhân cách này cách khác… Đã sám hối và thú lỗi cách minh
nhiên, thì chúng tin chắc rằng trong tương lai sẽ chẳng còn xuất hiện
những bước chân của đoàn quân thập tự hay các phiên tòa xử người dị
giáo.
Biết rằng muốn được hạnh phúc đích thực và trường tồn thì phải qua Chúa
Kitô, vì không ai có thể đến với Chúa Cha mà không qua Người, Đấng là
Đường, là Sự Thật và là Sự Sống (x.Ga 14,6). Thế mà Chúa Giêsu đã nói
với Gioan: “Ai không chống lại chúng ta là ủng hộ chúng ta” (Mc 9,40).
Lời khẳng định của Người giúp ta xác quyết rằng cho dù chân lý là duy
nhất nhưng vẫn có đó nhiều ngõ lối để tiếp cận. Hạnh phúc Nước Trời chỉ
có một, nhưng Thiên Chúa có nhiều cách thế để ban chính mình cho nhân
loại mọi thời và mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh. Chúa Giêsu trong chuyện
dụ ngôn ngày thế mạt đã minh họa sự thật này. Ngay cả những người tự
nhận là khi sinh thời đâu có biết Người, thế mà họ cũng “ủng hộ” Người,
nghĩa là tiếp bước theo Người và sống cho Người, để rồi đáng được hưởng
phúc muôn đời (x.Mt 25, 31-46).
“Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ” (Mt 6,13). Một trong những chước
cám dỗ mà ta cần xin Chúa cứu đỡ, đó là mặc cảm tự tôn. Tự tôn là một
hình thái của kiêu ngạo. Khi mặc cảm tự tôn được hổ trợ bằng chút thế,
chút lực thì người ta sẽ tìm cách giữ độc quyền trong hành động và sẽ
độc đoán trong phán quyết. Độc quyền, độc đoán là một lối sống, một cung
cách hành xử của kẻ độc tài và hệ quả tất yếu là những hành vi độc ác.
“Xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ”. Lịch sử cho thấy chưa từng có kẻ độc
tài nào đem lại điều tốt đẹp cho con người, cho xã hội, mà toàn là
những sự xấu xa, tồi tệ, vì đã là kẻ độc tài thì ít nhiều cũng là người
ác độc. Dù rằng vẫn có một vài ý kiến không đồng thuận, nhưng người ta
cũng thấy có lý phần nào khi gần đây đã đưa lên phim ảnh để gợi lên sự
tương đồng giữa nhà độc tài Hitler với nạn dịch chết người HIV- AIDS.
Xin được lưu ý điều này: cầu nguyện không phải là bắt Chúa làm theo ý
chúng ta, nhưng để chúng ta nhận biết ý Chúa mà nỗ lực thực hiện. Nạn
“độc quyền” là một trong những nguyên nhân làm cho con người sa ngã và
nhân loại sẽ lầm than trong sự băng hoại nhiều phương diện. Ngoài việc
cảnh giác và khử trừ sự độc tôn, độc tài nơi bản thân, thì bạn, tôi,
chúng ta cần làm gì để hạn chế và tiến dần đến chỗ loại bỏ những hình
thái độc quyền, độc tôn trong Giáo Hội và những cơ chế độc tài phi nhân,
bất chính ngoài xã hội? Hãy chặt chúng đi! Hãy móc chúng đi! Đây là
mệnh lệnh mang tính sống còn, không chỉ cho bản thân chúng ta mà còn cho
những kẻ bé mọn là những người luôn được Thiên Chúa ưu ái.
Lm Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột.
source thanhlinh
Hanoi Time
VRNs (08.10.2012) –
Ephata – Hôm qua có người nhắn tin vào máy điện thoại của tôi, nội dung
tin nhắn báo cho tôi biết các người làm bếp của Nhà Dòng đi chợ mua
thịt có tẩm formol về để nấu cho các cha các thầy ăn. Người nhắn tin đã
không cho biết họ là ai và có thêm một bằng chứng nào (mua của ai ngoài
chợ, hay cửa hàng nào, dấu hiệu nào để biết thịt có formo ) để tôi có lý
nói chuyện với mấy người nhà bếp, nhắn chung chung như vậy rất khó nói
chuyện.
